Trainen met data: wat jij ziet – en wat niet

Tijdens je trainingen verzamelen we veel data: hartslag, vermogen, duur, herstel. Dat kan helpen, maar ook afleiden. Daarom dit uitgangspunt: niet alles wat gemeten wordt, hoef jij te volgen.

Data is geen oordeel over een training. Het is een hulpmiddel. Net als bij koken hoef je niet elk ingrediënt af te wegen om goed te kunnen eten.

We gebruiken data om:

• de belasting te doseren

• je ontwikkeling te volgen

• keuzes te onderbouwen

• het gesprek over training te verbeteren

Leidt data vooral tot stress, vergelijken of twijfelen? Dan gebruiken we te veel.

De Drie lagen van data

Laag 1 – focusdata - Wat jij nodig hebt

Dit is de data die we gebruiken om samen af en toe uit te zoomen. Niet om alles te verklaren, maar om richting te houden en waar nodig bij te sturen. Jij brengt je ervaring mee, ik help die plaatsen in het grotere geheel.

Mijn rol als coach is om overzicht te houden. Jij focust op trainen en eerlijk voelen.

Ik kijk onder andere naar:

• hoe belasting en herstel zich verhouden

• de opbouw en variatie in je weken

• subtiele signalen van vermoeidheid

• eerdere fases en, bij multisport, de wisselwerking tussen disciplines

Dit is geen losse analyse, maar een combinatie van jouw feedback en data.

Mijn toegevoegde waarde zit in het verbinden van wat jij voelt met het grotere plaatje, zodat we duurzaam kunnen blijven bouwen.

Wat ik van jou nodig heb

Data uit je sporthorloge of fietscomputer is waardevol, maar het vertelt nooit het hele verhaal. Hoe jij je voelt tijdens en na een training is minstens zo belangrijk. Jij bent daarmee de belangrijkste bron van informatie.

Daarom is eerlijk zijn essentieel. Vermoeidheid, twijfel of een training die anders aanvoelt dan verwacht zijn geen problemen, maar signalen die helpen om beter af te stemmen. Hoe beter jij voelt en verwoordt wat er gebeurt, hoe beter ik kan coachen.

Niet elke training hoeft goed te voelen en niet elke week hoeft beter te zijn dan de vorige. Wat telt, is dat we samen blijven kijken en bijsturen waar nodig. Jij traint en ervaart, ik bewaak het grotere geheel.

Zo gebruiken we data niet om te controleren, maar om vertrouwen te creëren en duurzaam beter te worden.

Gevoel vs data: wanneer door en wanneer stoppen

De beste manier om te trainen is door gevoel en data samen te bekijken. Vaak vertellen ze hetzelfde verhaal, maar soms lopen ze niet helemaal synchroon.

• Je voelt je goed, ook al zegt de data van niet → doorgaans is er weinig aan de hand. Het lichaam kan soms “achterlopen” in cijfers, terwijl jij genoeg energie hebt. Train gewoon zoals gepland, vertrouw op je gevoel.

• Je voelt je slecht en de data bevestigt dat → dat is een signaal om gas terug te nemen. Pas de training aan, verkort de sessie of stop eerder.

• Je voelt je futloos, hartslag komt nauwelijks omhoog, alles gaat moeizaam → dat is een duidelijke waarschuwing. Stop met trainen, ga naar huis en zorg voor extra rust of slaap. Vaak is dat genoeg om weer op niveau te komen.

In een tijd van veel data blijft RPE (Rate of Perceived Exertion / gevoel van inspanning) cruciaal. Leer je trainingen voelen en beoordelen: dit helpt je om zelf in te schatten wanneer je kunt doortrainen of beter een stap terug doet.

Kortom: gevoel is leidend, data bevestigt het. Samen geven ze het betrouwbaarste beeld van wat verstandig is tijdens een training.

Factoren die je data (tijdelijk) beïnvloeden

1. Cafeïne / koffie / energiedranken

   • Verhogen hartslag en alertheid en laten RPE vaak iets lager aanvoelen.

2. Temperatuur

   • Warmte → hogere hartslag bij hetzelfde tempo.

   • Koude → kan hartslag juist iets lager laten voelen, spieren trager.

3. Hydratatie

   • Uitdroging → hartslag stijgt sneller, vermoeidheid eerder voelbaar.

4. Slaaptekort / slechte nachtrust

   • Verminderde hartslagvariabiliteit, hogere hartslag bij lage intensiteit, moeizame trainingen

5. Stress / mentale belasting

   • Werkdruk, zorgen of examenstress kunnen hartslag en perceptie van inspanning verhogen.

6. Maaltijden / spijsvertering

   • Grote maaltijd vlak voor training → verminderde efficiëntie, hogere hartslag.

   • Honger kan juist gevoel van inspanning verhogen.

7. Menstruatiecyclus

   • Hormonale schommelingen kunnen hartslag, warmtegevoel en vermoeidheid beïnvloeden.

8. Reis / jetlag

   • Biologische klok en tijdzones beïnvloeden hartslag, herstel en perceptie van inspanning.

9. Medische factoren / medicatie

   • Sommige medicijnen beïnvloeden hartslag en bloeddruk. Altijd even checken bij twijfel, raadpleeg je huisarts.